KORDER

KÜTÜPHANECİ MUSTAFA AMCA
28/07/2010

KÜTÜPHANECİ MUSTAFA AMCA

Eski hocalarımdan köy Enstitüsü mezunu Rahmetli Mehmet Samsa hocam anlatmıştı. 40 yıldır unutamadığım Kütüphaneci Mustafa amca hikayesini birde sizlerle paylaşmak istedim. Eski Köy Enstitüsü mezunlarının ve devlet memurlarının nasıl vatanseverlik ve vazife aşkı gözeterek görev yaptığını ibretle okuyun.

    Yıl 1943. Okul arkadaşım Çankırı’lı Mustafa Cevahir ile birlikte okulu bitirip atanmamız yapıldı. Benim görev yerim Çankırı Milli Eğitim Müdürlüğü, Mustafa beyin de öğretmen kadrosu yetersizliğinden sadece bir yıl için tayini kütüphaneci olarak Ürgüp Tahsin Ağa Kütüphanesi'ne çıkar. Kütüphanede heyecanla okurları bekler; bir gün olur, beş gün olur, gelen giden yok. Etraftakilerle konuşur, herkese anlatır: "Bakın kütüphane bomboş duruyor, gelin kitap okuyun." Gelen giden olmaz. Amirlerine durumu bildirir. Bir müddet bekler ama nafile, Bu konuda amirlerinden de yanıt almak mümkün olmaz Ama aldığı maaşın hakkını da vermek ister. 23 yaşındaki genç memur "Ne yapacağını günlerce düşünür ve sonunda kütüphaneye bir eşek satın aldırır ve iki tane de sandık yaptırır. İki sandığa, kalınlığına göre 180-200 kitap sığar. Ayrıca sandıkların üstüne sadece "Kitap İade Sandığı" yazar.
Kitapları satın aldığı bir eşeğe yükler ve zavallı adam köy köy gezmeye başlar.
Kütüphaneye de bir yazı asar: "Sadece Pazartesi ve Cuma günleri açıyoruz." Gittiği köydeki çocuklar şaşırır. Eşeğe bir sürü kitap yüklemiş bir amca, o gariban çocukların küçücük ellerine ayrı ayrı kitapları teker teker okumaları için verir. Onlara;
"Çocuklar bunları okuyun, aranızda da değişin. On beş gün sonra aynı gün gelip alacağım. Aman yıpratmayın, diğer köylerdeki arkadaşlarınız da okuyacak" der.
Mustafa artık eşeği ile köy köy gezmektedir. Köylerdeki çocuklar eşekli kütüphaneciyi her seferinde de yürekten alkışlarla karşılarlar. Mustafa Amcanın ünü etrafa yayılır.
Zamanla insanlar kütüphaneye de gelmeye başlar. Mustafa amca bakar ki kütüphaneye kadınlar hiç gelmiyor. O zaman dikiş makinaları firması olan Zenith ve Singer'e mektup yazar: "Bana dikiş makinesi yollayın, firmanızın adını kütüphanenin girişine kocaman yazayım" der. Zenith altı tane, Singer dört tane dikiş makinesi yollar. Salı günlerini kadınlar günü yapar. Kumaşı alan kadın kütüphaneye koşar. On makine yetmediği için sıra oluşur. Sırada bekleyen kadınların eline birer kitap verir, beklerken okusunlar diye. Yalnız bir şart koşan kim okuduğu kitaplardan beş tanesinin özetini anlatabiliyorsa ona yıl sonunda bir zenit veya singer dikiş makinesı hediye edeceğini vaat eder, Kadınlar arasında okuma yazma iddialı bir duruma gelir. Sonra Okuma-yazma oranının düşüklüğünü görünce halkevlerine okuma yazma kursları vermeye gider. Bu arada halıcılık kursları başlatır, bölgede halıcılığı canlandırır. Ama Valilik Mustafa Amca hakkında dava açar, "kendi görev tanımı dışında davranıyor" diye. 50 yaşına gelen Mustafa Amca Valilik makamının baskısına dayanaz sonunda zorlada olsa kendi isteği ile emekli edilir. Emekli edilir ama Mustafa Amca köylüler arasında çoktan efsane olmuştur. Yaşı ilerlemiş yaşlı Mustafa Amca Valiliğin kendisi hakkında açtığı davayı da kaybeder ve emekli maaşı bağlanır ama ikramiyesini alamaz. Durumuna çok üzülür ve üzüntüden rahatsızlanır, hastaneye kaldırılır. Yoğun   çabalara rağmen 1971 yılında vefat eder. Yalnız Mustafa Amca’nın ölümüne Tüm Kapadokya çok üzülür, aralarında toplanırlar. Ürgüp'e Eşekli Kütüphaneci Mustafa Güzelgöz ile eşeğinin heykelini şehrin güzel ve en mütena yerine dikerler..'
               Kapadokya'da şimdi Mustafa Güzelgöz ve eşeğinin heykeli var. İzmir'de ise ulu bir heykel gibi yükselen ve Mustafa Kemal ışığını yansıtmaya devam eden İzmir Milli Kütüphanesi.                Köy enstitüsü mezunlarının bu vatana verdiklerine bakın. Birde bu günki sistemde yetişen eğitimcilere bakın ve karşılaştırın.                Eskileri arayıp Milli Kütüphanelerimizin önüne bir eşek heykeli dikmekle mi yetineceğiz?               Görüşmek dileğiyle hoşça kalın.                                                                              Necati KESKİN                                                                 www safranboludasonsoz.com                                                                   asiyan151048@hotmail.com

Yazarın diğer yazıları

Yorumlar